Τα Ηνωμένα Έθνη δρομολογούν άμεσες εξελίξεις για το Κυπριακό το πρώτο δίμηνο του 2021, σε επικοινωνία με ΕΕ και Μ. Βρετανία, παρόλο που λόγω διαφορετικών προσεγγίσεων μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου για το Κυπριακό, δεν φαίνεται να καρποφορήσει η όλη αυτή νέα προσπάθεια.

Η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή κοινότητα υπό το εξαπτέρυγο του Ερντογάν τον Τατάρ, τάσσονται υπέρ μιας πολύ χαλαρής συνομοσπονδίας με δύο κράτη εξασφαλίζοντας ισότιμα δικαιώματα για το τουρκοκυπριακό κράτος.

Αυτό αντιδιαστέλλεται με την Κυπριακή θέση για ύπαρξη ενός ενιαίου ισχυρού κράτους με δύο κοινότητες.

Αρχικά τα Η.Ε επιθυμούν την πραγματοποίηση μιας πενταμερούς διάσκεψης περί τα μέσα Φεβρουαρίου και στη συνέχεια αρχική συμφωνία και τήρηση χρονοδιαγραμμάτων που να οδηγήσουν στη λύση.

Επανέρχονται στο προσκήνιο μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ενώ είναι σαφές πως μια ενδιάμεση συμφωνία είναι στην ατζέντα, για να μη χαθεί «η διπλωματική κινητικότητα».

Στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, οι ασχολούμενοι με το Κυπριακό είναι αποφασισμένοι να προχωρήσουν με τη διαδικασία, παρά το γεγονός ότι το αδιέξοδο είναι το επικρατέστερο σενάριο, με βάση τα δεδομένα που διαμορφώνονται.

Η αξιωματούχος του Διεθνούς Οργανισμού, Τζέιν Χολ Λουτ, ενημέρωσε τον Γενικό Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, ότι είναι εφικτή η άτυπη Πενταμερής Διάσκεψη, ενώ διαμήνυσε προς τους εμπλεκόμενους πως αυτή τη φορά όλοι θα πρέπει να λειτουργήσουν λαμβάνοντας υπόψη την κρισιμότητα των εξελίξεων.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η κ. Λουτ η οποία θα βρίσκεται στην Κύπρο στις 9-10 Ιανουαρίου για έναν νέο κύκλο επαφών, εκτιμά πως θα πρέπει μετά την Πενταμερή να υπάρξει μια άτυπη διαδικασία προετοιμασίας, η οποία θα οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Αυτό το τελευταίο, δηλαδή να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, είναι καινούργιο καθώς μέχρι τώρα η προσέγγιση ήταν να ολοκληρωθούν σε μεγάλο βαθμό οι συζητήσεις στη Διάσκεψη, αν όχι στην άτυπη, σε μια νέα επίσημη.

Η λογική του ΟΗΕ είναι η επίτευξη μιας στρατηγικής συμφωνίας, που θα «κλειδώσει» βασικές αρχές και τα κενά να συμπληρωθούν με διαπραγματεύσεις, που θα οδηγήσουν σε χωριστά δημοψηφίσματα.

Ο Οδικός αυτός χάρτης του ΟΗΕ αν και άτυπος φαίνεται πως έχει και χρονοδιάγραμμα, που καθορίζει πως τα πέντε στάδια θα πρέπει να ολοκληρωθούν σε μερικούς μήνες.

Η στάση Μ. Βρετανίας και ΕΕ
Οι πρώτοι κινούνται κυρίως προς την κατεύθυνση της Άγκυρας και σε αντίθεση με την Ε.Ε. δεν σχολιάζουν ιδιαίτερα την τουρκική επιμονή για δύο κράτη.

Εκείνο που προέχει για το Λονδίνο είναι η διατήρηση των δικών του «κεκτημένων» στο νησί, γι’ αυτό και οι Βρετανοί εργάζονται παρασκηνιακά για να μην προκύψει θέμα με την παρουσία τους στη Μεγαλόνησο.

Η Μ. Βρετανία μετά το Brexit φρόντισε να συνάψει μεγάλη εμπορική συμφωνία με την Τουρκία, ενώ είναι ξεκάθαρο ότι η στάση της θα είναι φιλοτουρκική, αφού η Τουρκία είναι ο μόνος παίκτης που θα της διασφαλίσει την γεωπολιτική επιστροφή της στη ΝΑ. Μεσόγειο.

Η Μ. Βρετανία δεν είδε με καθόλου “καλό μάτι” την Γαλλοκυπριακή στρατιωτική συμφωνία, ούτε την προσέγγιση Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου λόγω του East Med.

Η ΕΕ αντίθετα, στις συζητήσεις που πραγματοποιεί με την Άγκυρα, ζητά από το καθεστώς Ερντογάν τα εξής:

Έναρξη διερευνητικών επαφών Τουρκίας-Ελλάδας,
διακοπή των τουρκικών παράνομων ενεργειών στη Κυπριακή και Ελληνική ΑΟΖ,
συνεργασία της Τουρκίας για τη σύγκληση πενταμερούς διάσκεψης
Εκτός από το δεύτερο για τα άλλα δύο δεν φαίνεται επί της ουσίας να μπορεί να ελπίζουμε σε κάτι θετικό.

Αυτό γιατί οι Τούρκοι λένε “ναι” στις διερευνητικές επαφές με την Ελλάδα, αλλά θέλουν να μιλήσουμε για τη σωρεία των παράνομων διεκδικήσεων σε βάρος της χώρας μας, ενώ εμείς μόνο για το θέμα της μόνης εκκρεμότητας που έχουμε που είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, συγκεκριμένα για την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.

Για δε το Κυπριακό ήδη αναφέραμε την εκ διαμέτρου αντίθετη προσέγγιση Κύπρου και Τουρκίας, ενώ η Τουρκία επιμένει πως θα πρέπει να διασφαλιστεί το καθεστώς των Τουρκοκυπρίων την επόμενη ημέρα ενός νέου αδιεξόδου. Αυτό είναι μια διαχρονική αξίωση των Τούρκων, που εάν ικανοποιηθεί θα προδικάσει το αποτέλεσμα, δηλαδή το αδιέξοδο, καθώς θα έχει ήδη εξασφαλίσει το καθεστώς που θα δοθεί στους Τουρκοκύπριους.

Πρέπει να θεωρήσουμε δεδομένο ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αναστείλει τους σχεδιασμούς της, της Γαλάζιας Πατρίδας και της επέκτασης της κι αυτό το έχει καταστήσει σαφές προς όλους τους συνομιλητές της.

Συνεπώς, εάν δεν ικανοποιηθεί η Άγκυρα στις αξιώσεις της, θα οδηγήσει τις συζητήσεις σε αδιέξοδο.

Αυτό, όπως εκτιμά, θα διευκολύνει τα επόμενα επιθετικά βήματα της σε θάλασσα και ξηρά, αφού θα έχει εμφανίσει ως αδιάλλακτες Ελλάδα και Κύπρο.

Πηγή: “Πιέζει” για συμφωνία στο κυπριακό ο ΟΗΕ: Σχέδια και επιδιώξεις της Άγκυρας κατά Ελλάδας & Κύπρου